Kelt Sembolleri
 

Kelt Sembolleri

Hazırlayan ve Çeviren: Akhenaton

ailm

Ailm

Ailm, Ogham alfabesinin on altıncı harfinin İrlandaca adıdır. Kelimenin orijinal anlamı kesin olarak bilinememektedir.[1]

Güç için iki geleneksel İrlanda Kelt sembolü vardır: Dara Düğümü ve Ailm. Semboller, tasarım açısından büyük farklılıklar gösterir, ancak anlamları benzerdir.

Ogham, Kelt tarihinde ilkel bir yazılı iletişim biçimiydi ve Ogham aslında bilgi ve bilgeliği dağıttığı düşünülen bir ağaç grubuydu.

“Ailm“in bir tür kozalaklı ya da gümüş köknar ağacı olduğu düşünülmektedir. Eski Kelt ağacı bilgisinde yaprak dökmeyen köknar ağaçları, bir kişinin iç ruhunun iyileştirilmesiyle ilişkilendirilirdi.[2]

awen

Awen ya da Arwen

Dövmeler için popüler bir tasarım olan bu neo-Druid sembolünün 18. yüzyıl Galli şairi Iolo Morgannwg tarafından icat edildiği söyleniyor. Ancak araştırmalar, sembolün düşünülenden daha eski olabileceğini gösteriyor.

“Awen” kelimesi, Kelt dilinde ilham ya da öz anlamına gelmektedir ve ilk olarak 9. yüzyılla tarihlenen “Historia Brittonum” kitabında yer almıştır. Evrendeki zıtlıkların uyumunu temsil ettiği söylenir. Örneğin, iki dış ışın erkeksi ve dişil enerjiyi; ortadaki ışın ise aralarındaki dengeyi temsil eder.

Awen sembolünün birden fazla anlamı vardır. Sembolün anlamı hakkında yapılan yorumlardan biri de, ana dış hatların hem erkek hem de kadınların sembolü olduğu, iç hattın ise dengeyi temsil ettiğidir.[4]

Aziz Brigid Haçı

Aziz Brigid Haçı

Yaygın bir Hıristiyan sembolü olduğuna inanılan Brigid Haçı, İrlanda Kelt Mitolojisinde hayat veren tanrıça olarak bilinen Tuatha Dé Danann’daki Brigid ile ilişkilidir. İlkbaharın başlangıcına işaret etmek için İmbolc bayramında talaşlardan ve bazen de samandan dokunur.

Hıristiyanlık İrlanda’ya geldiğinde, tanrıça Brigid, Kildare’li Aziz Brigid olmuş ve bu sembol, onun yıkıcı güç ve ateşin üretken kullanımıyla ilişkisi de dahil olmak üzere bu tanrıçanın birçok özelliği ikincisine de aktarılmıştır.[4]

Beş Katlı Sembol

Beş Katlı Sembol

Awen gibi, beş katlı sembol de insan doğasının dengesini temsil ediyordu. Kelt sembollerini ve anlamlarını inceleyen birçok uzman, bu sembolün evrenin beş temel unsurunu, yani ateş, su, güneş, toprak ve havayı temsil ettiğini iddia ediyor. Ancak bazı uzmanlar, orta katın ateş, su, toprak ve hava ile çevrili evrenin kendisi olduğuna inanıyor.[5]

Bowen düğümü

Bowen Düğümü

Bowen düğümü gerçek bir düğüm değildir. “Hanedan düğümü” olarak da bilinir. Aynı zamanda “gerçek aşık düğümü” olarak da adlandırılır. Dört köşesinin her birinde ilmekler bulunan dik kare şeklinde yerleştirilmiş sürekli bir ilmek şeklindeki bir ipten oluşur.[6]

Cernunnos

Cernunnos

Cernunnos, eski Kelt ve Pagan doğurganlık, yaşam, hayvanlar, refah ve ölümden sonraki yaşam tanrısıydı. Bu tanrı, tipik olarak, geyik boynuzları ile, bağdaş kurarak oturmuş, sıklıkla çevrelenmiş ya da hayvanların eşliğinde gösterilir.[6]

Claddagh Yüzüğü

Claddagh Yüzüğü

Claddagh yüzüğü (İrlandaca: fáinne Chladaigh), sevgi, sadakat ve arkadaşlık (eller dostluk, kalp sevgi, taç sadakat) temsil eden geleneksel İrlanda yüzüğüdür. Adını İrlanda’daki Claddagh kasabasından almıştır. Yüzük, ilk olarak 17. yüzyılda üretilmiştir.[7]

Claddagh, “düz taşlı sahil” anlamına gelen İrlandaca “An Cladch” kelimesinden türemiştir. Claddagh, tasarımının ortaya çıktığı İrlanda kıyısındaki bir kasabanın adıydı. Sondaki “GH” sesi, fonetik İngilizce konuşanlar için, gırtlaksı, balgamlı sesi yaratmaları için eklenmiştir.

Galway yakınlarındaki Claddagh kasabasında bir balıkçı olan Richard Joyce’nin, sevdiği kadına olan aşkı için bu yüzüğü yaptığına inanılıyor. Kadın, sonunda onun karısı oldu. Joyce korsanlar tarafından kaçırıldıktan ve köle olarak satıldıktan sonra özgürlüğüne kavuşana dek onu yıllarca bekledi.[4]

Dairesel Düğümler

Dairesel Düğümler

Adından da anlaşılacağı gibi bu düğümler, yaşamın ya da sonsuzluğun sürekliliğini vurgulayan dairesel bir şekle sahiptir. Kimileri onu bir nesnenin veya niteliğin sonsuz niteliğini temsil ediyor olarak yorumlarken, diğerleri bunun ebedi yaşamı vurguladığını düşünür. Bu nedenle, bu Kelt düğümü, evlilik yüzüklerinde ya da birbirleri için duygularının sonsuz doğasını vurgulayan sevgililer arasında takas edilen diğer armağanlarda çok yaygın olarak görülmektedir.[5]

Dara Düğümü

Dara Düğümü

En yaygın Kelt sembollerinden bir diğeri de “Dara Düğümü“dür. Bu sembol, iç içe geçmiş bir tasarıma sahiptir ve İrlanda dilinde “meşe ağacı” anlamına gelen “Doire” kelimesinden gelmektedir.

Diğer Kelt sembolleri gibi “dara düğümü” de başlangıcı ve sonu olmayan iç içe geçmiş çizgilerden oluşur. Dara düğümü için tek bir tasarım yoktur; ancak tüm versiyonlar, ortak meşe ağacı ve kökleri temasına dayalıdır.

Keltler ve Druidler, doğaya, özellikle eski meşe ağaçlarına saygı duyuyor ve onları kutsal sayıyorlardı. Onlar, meşe ağacını gücün, bilgeliğin ve dayanıklılığın sembolü olarak gördüler.[2]

Denizci Düğümü

Denizci Düğümü

Denizci Düğümü, genel şekli oluşturan iki kıvrımlı döngü çizgisine sahip dört uçlu bir Kelt düğümüdür. Kelt denizcileri evden ayrıldıklarında geride kalanları hatırlamak için notlar alıyorlardı. Denizci Düğümü, sonsuz aşkı temsil eder.[6]

ejderha

Ejderha

Neredeyse dünyadaki tüm mitolojik kültürlerde ejderhaya benzer bir tür yaratık vardır ve Keltler’de de bu durum farklı değildi. Kelt sanat eserlerinde, ejderhalar genellikle ağızlarında kuyruklarıyla güç ve enerjinin yanı sıra doğa ve ölümsüzlük döngüsünü sembolize etti.[6]

geyik

Geyik

Kelt Geyiği sembolü, genellikle savaşa ya da avlanmaya hazırlanırken savaşçıların göğüslerine resmettikleri için savaşla ilişkilendirilir. Kelt tanrısı Cernunnos’un geyik boynuzlarına sahip olduğu söylenirdi. Geyiğin koruma sağladığı düşünülüyordu.[6]

Hz. Süleyman’ın Düğümü

Hz. Süleyman’ın Düğümü

Hz. Süleyman’ın Düğümü, insan ve İlahi Olan’ın birliğini sembolize ettiğine inanılan bir Kelt sembolüdür. Son derece eskidir ve sadece Keltler için değil, diğer birçok eski uygarlık tarafından kullanılan taş devrinden kalma bir sembol olabilir. Daha sonra Hz. Süleyman’a atfedilmiştir. Düğümde herhangi bir başlangıcın ya da sonun olmaması, onu sonsuzluğun ve ölümsüzlüğün simgesi haline getirirken; birbirine dolanmış iki figürün tasarımı, düğümü bir sevgi simgesi yapar.[5]

harp, arp

İrlanda Harpı

İrlanda’nın ulusal amblemi olan İrlanda Harpı, Harp, yonca dışında günümüzün en çok tanınan İrlanda sembollerinden biridir. İrlanda Euro’sunun üzerinde yer alır ve çoğu kişi tarafından ülkenin ulusal içeceği olarak kabul edilen Guinness’in de logosudur.

Fenikeliler harpı Hıristiyanlık öncesi dönemde kendi ticari malların biri olarak Mısır’dan Avrupa’ya getirdiklerine inanılmaktadır. 10. yüzyıldan beri İrlanda halkı için ülkenin ruhunu temsil eden önemli bir sembol olmuştur.

Aslında harp, İngiliz Kraliyeti tarafından o kadar tehdit olarak algılanmıştı ki, 16. yüzyılda İngilizler tüm harpların yakılmasını emretmiş ve tüm harpçılar idam edilmişti.[4]

boğa

Kelt Boğası

Kelt mitolojisinde gücü ile tanınan bir hayvan varsa, o da Kelt Boğası’dır. En büyük Kelt savaşçısı ile en güçlü hayvan sembolleri arasında sıkı bir ilişki vardı. Kelt takılarında, duvar halılarında, oymalarında, kıyafetlerinde ve üzerine çizebileceğiniz her şeyde hayvanlar yer alıyordu. Kelt erkekleri bu nitelikleri sürdürmek için genellikle Kelt boğasını kullanırlarken, bu sembol, aynı zamanda kadınlar için doğurganlığın bir işaretiydi.

Boğa, Kelt köyleri için büyük bir besin kaynağıydı ve ekosistemde çok önemli bir rol oynadı. Bugünün toplumunda boğanın dövmelerde hala bu kadar popüler olması şaşırtıcı değil. Özellikle de erkekler için. Wall Street’te bile boğa heykeli, ikonik bir parça haline geldi.[4]

Kelt Haçı

Kelt Haçı

Kelt Haçı, Orta Çağ’ın başlarından beri İrlanda’da mevcuttu ve tartışmasız birçok Kelt sembolünün en tanınanıdır.

İrlanda’daki en eski Kelt Haçı sembollerinden bazıları 8. ya da 9. yüzyıla kadar uzanır ve Kilkenny ve Laois’te bulunabilir.

Başlangıçta, bu haçlar ahşap ya da metalden yapılmış olmalıydı ve muhtemelen İrlanda’da bulunan günümüze kadar gelmiş taş oyma sütunlardan çok daha küçüktü.

Orta Çağ’da birçok Kelt Haçı sembolü, kayaya oyulmuştu; ancak zamanla bağımsız duran taşlar ya da monolitler olarak geliştirilip inşa edildi.

Kelt Haçı’nın anlamı hakkında birçok teori var. Bu teorilerde biri de, “dört kol“un dünyanın dört ana yönünü (kuzey, güney, doğu ve batı) temsil ettiğidir. Bir diğer teori de bu sembolün dört elementi temsil etmesidir: Toprak, ateş, su ve hava.

Dört kol, aynı zamanda yılın dört mevsimini ya da günün dört aşamasını temsil edebilir: sabah, öğlen, akşam ve gece yarısı.[2]

Kelt Yaşam Ağacı

Kelt Yaşam Ağacı

Keltler, ağaçların atalarının ruhları olduğuna ve dünyevi yaşamları ile bir sonraki arasında bir bağlantı sağladığına inanıyorlardı. Onlar, ağacın yeniden doğuşu sembolize ettiğine de inanıyorlardı (sonbaharda yapraklarını döktüğüne ve baharda yenilerini yetiştirdiğine şahit olurlardı).

Karmaşık bir şekilde iç içe geçmiş dalları ve kökleriyle “Kelt Yaşam Ağacı”, genellikle Druidlerle ilişkilendirilen güçlü ve dünyevi bir Kelt sembolüdür. Dallar göğe uzanırken; kökler, toprağa nüfuz eder. Eski Keltler için “Yaşam Ağacı”, denge ve uyumu sembolize eder. Bu simetrik Kelt sembolünü 180 derece döndürürseniz görünümü aynı kalır.
 
İrlandaca’da “Crann Bethadh” olarak bilinen bu Kelt sembolü, Cennet ve yeryüzü arasındaki yakın ilişkinin inancını temsil eder. Kelt Yaşam Ağacı sembolü, tüm Keltlerin saygı duyduğu nitelikler olan gücü, uzun ömürlülüğü ve bilgeliği temsil eder.[2]

Kuvaterner Düğümü

Kuvaterner Düğümü

Kuvaterner, basitçe “dört” anlamına gelir ve dört köşeyi ifade eder. Bu düğüm hakkında ilginç olan şey, bu düğümün denizci düğümü, Dara düğümü ve bir kalkan düğümünün bir karışımı olmasıdır.

Kuvaterner düğümüyle ilgili akılda tutulması gereken en önemli şey, dört kenarlı olmasıdır. Bunun gerçekte ne anlama geldiğine dair inanç saatlerce tartışılabilir. Ancak şu birkaç olasılık baskındır:

  1. Dört Yön: Kuzey, Güney, Doğu ve Batı.
  2. Kells Kitabı’ndaki Dört Latince İncil.
  3. Dört Kelt festivali: Samhain, Beltane, Imbolc ve Lughnasadh.
  4. Dört mevsim: Kış, İlkbahar, Yaz ve Sonbahar.
  5. Dört element: Toprak, Ateş, Su ve Hava.

Kuvaterner düğümü, çeşitli anlamları nedeniyle Kelt dövmelerinde çok popülerdir. Döneme bağlı olarak bu sembol, farklı anlamlara gelebilir.[4]

mabon

Mabon

Mabon, sonbahar ekinoksunda yapılan modern bir Pagan şükran ritüelidir. Bu ritüeli uygulayanlar, yeryüzünün nimetlerine minnettardır ve kış aylarında Tanrıça ve Tanrı’nın kutsamalarını sağlamak için bunları paylaşırlar. Mabon ismi, 1970 yılında Gal mitolojisindeki bir karaktere atıfta bulunmak için ortaya atılmıştır.[6]

Sheela Na Gig

Sheela Na Gig

İsim, ilk olarak 1840-1844 yılları arasında İrlanda’nın Rochestown eyaletinin Tipperary kasabasında bir kilise duvarında bulunan bir oymanın yerel adı olarak Kraliyet İrlanda Akademisi Bildirilerinde yayınlandı. İsim, ayrıca 1840 yılında İrlanda Ordnance Survey yetkilisi John O’Donovan tarafından Kiltinane’deki bir kilisedeki figüre atıfta bulunularak kaydedildi.

İsmin kökeni ve anlamı ile ilgili tartışmalar var; çünkü isim, doğrudan İrlandacaya çevrilemiyor. Bazen “Sheela“nın yerine “Sheila”, “Síle” ve “Síla” da dahil olmak üzere alternatif yazımları da mevcut. Bunun yanında bildiğimiz, “Sheela Na Gig“in bir doğurganlık figürü olduğu.[5]

Shillelagh

Shillelagh

Shillelagh (“shi - ley -li olarak telaffuz edilir), üst ucunda bir kalınlaşma olan geleneksel bir İrlanda çubuğu ya da karaçalı ağacından yapılmış bir çubuğun adıdır. Galce’de “bata” da dahil olmak üzere birçok isimle bilinir - bu da dövüş sopası anlamına gelir.

Orijinal sopa, adını County Wicklow’daki Shillelagh Ormanı’ndan almaktadır. Bu orman, bir zamanlar büyük meşe ağaçlarıyla meşhurdu. Ne yazık ki, bu büyük meşe ağaçlarının çoğu kesildi ve Avrupa’nın çeşitli yerlerine ihraç edildi.

Shillelagh, başlangıçta - tabancalar ya da kılıçlarla yapılan bir düello gibi - anlaşmazlıkları centilmence bir şekilde çözmek için kullanıldı.[4]

Sarmal

Tek Sarmal

Tek sarmal, Kelt kültürünün en yaygın sembollerinden biridir. Sarmal, aslında aynı çizginin spiral kıvrımlarına sahip olan figürdü. Bu sembol, eterik enerjinin yayılması anlamına geliyordu. Bununla birlikte, tek sarmalın birçok farklı anlamı vardır. En öne çıkanlardan bazıları; doğum, büyüme ve ölüm ya da bilincin genişlemesi, sebat ve bilgidir.[5]

triquetra

Triquetra ya da Trinity Düğümü

Tüm Kelt düğümleri gibi, triquetra da kendi etrafında iç içe geçen tek bir kesintisiz çizgi ile yapılır. Başlangıcı ve sonu olmayan sonsuz ruhsal yaşamı sembolize eder.

Triquetra’nın maneviyatın en eski sembolü olduğu düşünülmektedir. Dokuzuncu yüzyıla ait Kells Kitabı’nda, özel bir dini önemi olmayan bir dekorasyon olarak görünmektedir ve bu sembole 11. yüzyıldan kalma Norveç kiliselerinde rastlanmıştır.

Bu sembol, dünyada önemli olan her şeyin üçlü olduğu inancıyla eşleşir.[4]

triskele

Triskele ya da Üçlü Sarmal

Üçlü Kelt inancını temsil eden bir başka İrlanda sembolü de triskele ya da triskelion’dur. Triskele, en eski İrlanda sembollerinden biridir ve bunların çoğunu Newgrange’nin kaldırım taşlarında bulabilirsiniz.

Araştırmacılara göre, bu oymaların Neolitik çağlarda ya da M.Ö. 3200 civarında yapıldığına inanılıyordu. Aşağıdaki fotoğrafta da görebileceğiniz üzere, Atina, Yunanistan’dan dünyanın her yerinde bunun kanıtlarını görebilirsiniz:

antik testi
Üç spiral süslemeli gagalı testi (ibrik). 3. Geç Helladik dönem, M.Ö. 1400-1350.

Spiraller, yüzyıllar içinde değişmiş olabilir, ancak temel olarak şu anlamları içerir:

  1. Yaşamın üç aşaması: yaşam, ölüm ve yeniden doğuş
  2. Üçlü birlik: Baba, Oğul ve Kutsal Ruh
  3. Üç alan: dünya, deniz ve gökyüzü ya da geçmiş, şimdi ve gelecek.[4]
Yaban domuzu

Yaban Domuzu

Yaban domuzu sembolü, Kelt sanatında ve sembolizminde hiç de şaşırtıcı olmayan bir şekilde yaygındır. Yaban domuzu sık sık avlanır ve etleri çok beğenilirdi. Yaban domuzu doğurganlığın, korkusuzluğun, gücün, inatçılığın, savaşın ve kaosun sembolüdür. Aynı zamanda misafirperverliğin bir sembolüdür, çünkü domuz eti onur misafirlerine servis edilir.[6]

Yeşil Adam

Yeşil Adam

Yeşil Adam, birçok kültürde yeşillikten yapılmış bir adamın başı olarak temsil edilir. İrlanda ve Britanya’daki pek çok bina ve yapıda görülen Yeşil Adam’ın yeniden doğuşun ve doğa ile insan arasındaki karşılıklı bağımlılığın sembolü olduğu söylenir. Bitki örtüsünün bereketini ve ilkbahar ve yazın gelişini temsil eder.

Yeşil Adam geleneği, Kıbrıs’ta Lefkoşa’nın Yedi Yeşil Adamı ve 13. yüzyılda Lefkoşa’daki St Nicholas Kilisesi’nin cephesine oyulmuş yedi yeşil adam gibi örnekler de dahil olmak üzere, Avrupa çapında Hıristiyan kiliselerine oyulmuştur.[4]

yonca

Yonca

Yonca, İrlanda’nın sembolü olarak kullanılan genç bir filizdir. İrlanda’nın koruyucu azizi Aziz Patrick’in bunu Hıristiyan Kutsal Üçlüsü için bir metafor olarak kullandığı söylenir. [3] “Shamrock” (yonca) kelimesi, İrlandaca “seamróg” [ˈʃamˠɾˠoːɡ] kelimesinden gelmektedir ve bu yine İrlandaca “seamair óg” kelimesinin kısaltmasıdır ve kısaca “genç yonca” anlamına gelir.[8]

Yonca, eski İrlandalı druidler için önemli bir semboldür; çünkü kalp şeklindeki üç yaprağı, triadı temsil eder.

Keltler, dünyada önemli olan her şeyin üçlü olduğuna inanıyorlardı. İnsanın üç çağı, ayın üç evresi ve yeryüzü, gökyüzü ve denizin üç hakimiyeti gibi...

19. yüzyılda yonca, İrlanda milliyetçiliğinin ve İngiliz krallığına karşı isyanın sembolü haline geldi ve bu sembolü üzerinde taşıyan herkes, yakalanıp idam edildi.[4]

Akhenaton'un Diğer Çevirileri ❯

Kaynaklar

[1] https:///en.m.wikipedia.org/wiki/Ailm, çev. Akhenaton.
[2] Keith O’Hara, “12 Popular Irish Celtic Symbols And Meanings Explained”, https:///www.theirishroadtrip.com/celtic-symbols-and-meanings/, çev. Akhenaton.
[3] Treeck, Carl Van; Croft, Aloysius (1936). Symbols in the Church. Bruce Publishing Co. Retrieved 13 March 2015. “St. Patrick is said to have used the shamrock in explaining to the pagan Irish the idea of the Holy Trinity.”
[4] “Top 20 Irish Celtic Symbols And Their Meanings”, 16 Aralık 2020, https:///irisharoundtheworld.com/celtic-symbols/, çev. Akhenaton.
[5] “Celtic Symbols from Ancient Times”, https:///www.ancient-symbols.com/celtic_symbols.html, çev. Akhenaton.
[6] “Celtic Symbols and their Meaning”, https:///symbolikon.com/meanings/celtic-symbols/, çev. Akhenaton.
[7] https:///tr.wikipedia.org/wiki/Claddagh_yüzüğü
[8] https:///en.wikipedia.org/wiki/Shamrock, çev. Akhenaton.






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
📊 19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 53629820 ziyaretçi (136564291 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)

gizli, gizli ilim, ilim, gizli ilimler